Almaniya-İsrail münasibətlərində yeni gərginlik

İlk baxışdan hər şey tamamilə normal görünürdü.

13 apreldə Almaniya kansleri Fridrix Merz İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahuya zəng etdi. Daha sonra Almaniya hökumətinin sözçüsü Stefan Kornelius hadisəni bildirərək, qismən belə bir açıqlama verdi: "Söhbət zamanı kansler Fələstin ərazilərindəki inkişaflarla bağlı dərin narahatlığını bildirdi. Qərb Sahilinin faktiki olaraq qismən ilhaqı olmamalıdır".

Herbiand.az xəbər verir ki, Kanslerin Facebook hesabında da bu məlumat alman və ingilis dillərində yerləşdirilib.

Belə bir ütiraz bundan əvvəl də olmuşdu. Məsələn, 2025-ci ilin iyul ayının ortalarında iki hökumət başçısı arasında telefon danışığından sonra Berlinin yaydığı məlumatda bildirib: "Kansler vurğuladı ki, Qərb Sahilinin ilhaqı istiqamətində heç bir addım atılmamalıdır".

O zaman Almaniya tərəfi İsrailin birtərəfli hərəkətlərinə qətiyyətlə qarşı çıxdığını açıq şəkildə bildirdi. Almaniya Yaxın Şərq münaqişəsinə iki dövlətli həlli dəstəkləyir - biri İsrail, digəri isə Fələstin. İsrail uzun müddətdir ki, bu yanaşmanı rədd edir.

Son telefon danışığından sonra isə vəziyyət gərginləşdi. Almaniyanın xəbərdarlığından sonra eskalasiya baş verdi. İfrat sağçı Dini Sionizm partiyasının lideri İsrail maliyyə naziri Bezalel Smotriç Mertzi sərt tənqid etdi: "Cənab Kansler, almanların yəhudilərə harada yaşaya biləcəklərini və harada yaşaya bilməyəcəklərini diktə etdiyi günlər bitdi və geri qayıtmayacaqlar. Siz bizi bir daha gettolarda yaşamağa məcbur etməyəcəksiniz, xüsusən də öz ölkəmizdə yaşamayacaqsınız", - deyə nazir Almaniya kanslerinin X-dəki çıxışlarını şərh edərkən yazıb.

Nənəsi Holokostdan sağ çıxan Smotriç Netanyahunun kabinetindəki bir neçə ifrat sağçı siyasətçidən biridir. O, Suriya və İsrail tərəfindən işğal edilmiş Colan təpələrində anadan olub və hazırda işğal olunmuş Qərb Şəriyəsində yaşayır. Dini Sionizm lideri irqçi, ksenofob və homofob açıqlamaları ilə daim diqqəti cəlb edir, bəzən hətta İsrail Ali Məhkəməsinə nümayişkaranə şəkildə hücum edir. Altı aydan sonra ölkədə parlament seçkiləri keçiriləcəyi üçün müşahidəçilər onun sərt açıqlamalarını Baş nazir Netanyahu ilə qarşıdurmada xal qazanmaq cəhdi kimi qiymətləndirirlər.