Zəfər dastanımız Azərbaycan gəncliyinin portretini yenidən cızdı: Cəsur, Fədakar, Dövlətinə bağlı, Müasir və Yenilməz

Milli mənlik şüuru bir xalqın tarixi yaddaşını, mədəni dəyərlərini, dilini, adət-ənənələrini və eyni zamanda öz varlığını dərk etməsi, digər millətlər arasında müstəqil subyekt kimi özünü təsdiqləməsidir. Gənc nəslin bu ruhda böyüdülməsi, milli ideallara bağlılıq hissinin aşılanması və vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunması hər bir dövlətin milli təhlükəsizliyinin və gələcəyinin fundamental təminatıdır. Azərbaycanın son otuz illik tarixi, üzləşdiyi torpaq itkiləri, etnik təmizləmə, humanitar fəlakətlər və nəhayət, Zəfərlə başa çatan 44 günlük Vətən Müharibəsi bu mövzunun mahiyyətini tamamilə yeni müstəviyə daşımışdır. Müasir Azərbaycan gəncinin milli mənlik şüurunun formalaşmasında Vətən Müharibəsi təkcə tarixi bir hadisə kimi deyil, ideoloji, psixoloji və mənəvi baxımdan yenidən doğuluş nöqtəsi kimi çıxış edir.

Mövzuya münasibət bildirən hərbi jurnalist, Qarabağ müharibəsi veteranı, Daxili Qoşunların ehtiyatdaolan zabiti, baş leytenant, "Əsgər Ailəsi  Cəmiyəti" Vətənpərvərliyin Təbliği İctimai Birliyinin sədri Roza Əliqızı bildirir ki, milli şüur və vətənpərvərlik mücərrəd anlayışlar deyildir. Bunlar xalqın yaşadığı acılar, qazandığı qələbələr, keçdiyi tarixi sınaqlar nəticəsində büllurlaşan mənəvi dəyərlər sistemidir:

“Müstəqilliyin ilk illərində Birinci Qarabağ müharibəsinin gətirdiyi ağır nəticələr, torpaqlarımızın işğalı və bir milyondan çox soydaşımızın köçkün vəziyyətinə düşməsi milli təfəkkürdə böyük bir yara açmışdı. Lakin bu travma xalqımızı sındırmadı, əksinə, gələcək qisas, ədalətin bərpası və torpaq bütünlüyünün təmin olunması üçün böyük bir milli iradənin formalaşmasına təkan verdi. Ötən otuz il ərzində yetişən gənc nəsil işğal faktını psixoloji olaraq heç vaxt həzm etmədi. Məhz bu dözümsüzlük və ədalət təşnəliyi 2020-ci ilin payızında öz tarixi təzahürünü tapdı.

Vətən Müharibəsi göstərdi ki, vətənpərvərlik tərbiyəsi yalnız dərsliklərdə yazılan nəzəri bilgilərdən, şüarlardan ibarət deyil. O, konkret əməllərdə, fədakarlıqda və milli birlikdə özünü göstərir. Müharibə başlayan ilk gündən etibarən minlərlə gəncin səfərbərlik idarələrinin qarşısında növbəyə durması, könüllü olaraq cəbhəyə atılması, xaricdə yaşayan gənclərimizin informasiya cəbhəsində gecə-gündüz mübarizə aparması milli mənlik şüurunun nə qədər yüksək səviyyədə olduğunun bariz göstəricisi idi. Bu gənclərin böyük əksəriyyəti Qarabağı görməyən, o torpaqlarda doğulmayan, yalnız valideynlərinin xatirələri və müəllimlərinin nəql etdikləri hekayələrlə böyüyən nəsil idi. Lakin torpaq təəssübkeşliyi, bayraq sevgisi və milli ləyaqət hissi onları cəbhədə vahid bir qüvvəyə çevirdi”.

Müharibə veteranı deyir ki, müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan Ordusunun qazandığı Qələbə gənc nəslin özünənamını tamamilə bərpa etdi:

“Otuz il boyunca psixoloji yük kimi daşınan "məğlub xalq" kompleksinə son qoyuldu, yerini "qalib xalq" və "qalib əsgər" qüruruna verdi. Bu psixoloji dönüşüm gənclərin milli mənlik şüurunda keyfiyyətcə yeni bir mərhələnin əsasını qoydu. Artıq modern Azərbaycan gənci özünü təkcə zəngin mədəniyyətə malik bir xalqın nümayəndəsi kimi deyil, öz hüquqlarını qoruyan, torpağını azad etməyə qadir olan, güclü dövlətçilik ənənələrinə sahib bir millətin övladı kimi dərk edir”.

Roza xanımın sözlərinə görə, Vətən Müharibəsi zamanı göstərilən qəhrəmanlıqlar gənc nəslin tərbiyəsində ən təsirli canlı nümunəyə çevrilmişdir:

“Mübariz İbrahimov, Polad Həşimov kimi milli qəhrəmanların, eləcə də Vətən Müharibəsinin yüzlərlə, minlərlə şəhid və qazisinin ömür yolu gənclər üçün əsl vətənpərvərlik məktəbidir. Şuşanı yalın əllə, qayalara dırmanaraq azad edən gənc əsgərlərin fədakarlığı, yaralı yoldaşını döyüş meydanından çıxarmaq üçün öz canını fəda edən zabitlərin mərdliyi dərsliklərdə yazılacaq ən böyük mənəvi dərslərdir. Bu qəhrəmanlıq dastanları gənclərə öyrədir ki, vətən yalnız coğrafi sərhədlərdən ibarət torpaq parçası deyil; vətən uğrunda can verilən, şərəflə qorunan mənəvi müqəddəslikdir”.

Müharibə veteranı deyir ki, milli mənlik şüurunun inkişafında Vətən Müharibəsinin gətirdiyi başqa bir vacib məqam isə milli-mənəvi birliyin və həmrəyliyin zirvəyə çatması oldu:

“Müharibə dövründə dinindən, etnik mənsubiyyətindən, sosial statusundan bağımsız olaraq bütün Azərbaycan gəncliyi tək bir məqsəd — Vətənin azadlığı naminə birləşdi. Bu, Azərbaycanın polifonik mədəniyyətinin, multikultural dəyərlərinin və dərin tarixi köklərə söykənən birgəyaşayış tradisiyasının nə qədər sarsılmaz olduğunu bir daha sübut etdi. Gənclərimiz anladılar ki, milli mənlik şüuru həm də ölkə daxilindəki müxtəlifliyi qoruyub saxlamaq, onu ümumi dövlətlilik maraqlarına xidmət etdirmək bacarığıdır”.

İndi, post-müharibə dövründə gənc nəslin tərbiyəsində yeni vəzifələr və çağırışlar meydana gəlmişdir. Roza xanımın fikrincə, qələbəni qazanmaq nə qədər çətin idisə, onun nəticələrini qorumaq, azad olunmuş torpaqları rebuild etmək, onları elm, mədəniyyət və quruculuq meydanına çevirmək bir o qədər məsuliyyətli işdir:

“Bu gün gənclərin vətənpərvərliyi təkcə səngərdə silah tutmaqla məhdudlaşmır; o, həm də elm ocaqlarında, laboratoriyalarda, beynəlxalq diplomatik platformalarda, rəqəmsal məkanlarda və iqtisadi sahədə özünü göstərməlidir. Böyük Qayıdış prosesində gənclərin fəal iştirakı, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpasında elmi və texnoloji potensialın tətbiqi milli mənlik şüurunun müasir dövrdəki ən böyük təzahürüdür.

Gənclərin milli şüurunun düzgün istiqamətləndirilməsində informasiya təhlükəsizliyi və ideoloji mübarizə də xüsusi rol oynayır. Qlobal informasiya məkanında Azərbaycanın haqq səsinin çatdırılması, tarixi faktların təhrif olunmasının qarşısının alınması üçün savadlı, xarici dilləri bilən, analitik təfəkkürə malik gənclərə böyük ehtiyac var. Vətən Müharibəsində qazanılan Zəfər göstərdi ki, müasir müharibələr həm də beyinlərin, texnologiyaların və informasiyaların müharibəsidir. Bu səbəbdən gənclərin vətənpərvərlik tərbiyəsi müasir elmi biliklərə, kritik düşüncəyə və yüksək texnoloji bacarıqlara yiyələnməklə paralel aparılmalıdır”.

Roza xanımın sözlərinə görə, təhsil müəssisələrinin, ailənin və cəmiyyətin bu prosesdəki rolu əvəzsizdir:

“Məktəblərdə və ali təhsil ocaqlarında Vətən Müharibəsinin səbəbləri, gedişatı və nəticələri dərindən tədris olunmalı, gənclərə bu Zəfərin hansı qurbanlar bahasına başa gəldiyi aşılanmalıdır. Lakin bu tərbiyə prosesi formal xarakter daşımamalı, gənclərin emosional və intellektual dünyasına toxunmalıdır. Şəhid ailələri və qazilərlə görüşlərin təşkili, işğaldan azad edilmiş ərazilərə gənclərin səfərlərinin artırılması, həmin torpaqlarda həyata keçirilən mədəni və elmi tədbirlər milli yaddaşın diri qalmasına xidmət edir”.

Birlik sədri gənc nəslin milli mənlik şüurunun formalaşmasının həm də öz köklərinə, dilinə və adət-ənənələrinə sahib çıxmaqdan keçdiyini söyləyir:

“Qlobal informasiya axınının və qlobalizasiya proseslərinin şiddətləndiyi bir dövrdə milli kimliyi qoruyub saxlamaq böyük səy tələb edir. Vətən Müharibəsi bizə öyrətdi ki, bizi vahid xalq kimi birləşdirən, düşmən qabağında sarsılmaz edən ana xətt məhz milli ruha, özümüzə olan inamımızdır. Azərbaycan dilinin saflığının qorunması, tariximizin dərindən öyrənilməsi və milli mədəniyyətimizin dünyada təbliği gənclərin gündəlik həyat tərzinə çevrilməlidir”.

Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişafı və vətənpərvərlik tərbiyəsi Vətən Müharibəsi təcrübəsi ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. 44 günlük Zəfər dastanımız Azərbaycan gəncliyinin portretini yenidən cızdı: cəsur, fədakar, dövlətinə bağlı, müasir və yenilməz. Bu tarixi mirası yaşatmaq, onu gələcək nəsillərə daha da zənginləşdirərək ötürmək həm dövlətin, həm də hər bir cəmiyyət üzvünün müqəddəs borcudur. Vətən Müharibəsinin dərsləri gənclərimizin milli idrakında əbədi yaşayacaq və Azərbaycanın gələcək inkişafı, təhlükəsizliyi və qüdrəti üçün sarsılmaz bir mənəvi bünövrə olaraq qalacaqdır.

Elnurə İSAXAN